en  
       

Strony





   
 

Aktualności

  • 2017-11-14

Warsztaty z produkcji fujar pasterskich i trombit w Istebnej

Warsztaty z produkcji fujar pasterskich i trombit w Istebnej w dniach 09.10.2017 – 08.11.2017 r. zostały przeprowadzone w ramach projektu Szlak Kultury Wołoskiej. Uczenie i upowszechnianie technik budowy polskich instrumentów ludowych oraz wiedzy o ich roli w polskiej tradycji muzycznej ze szczególnym naciskiem na lokalność jest ważnym czynnikiem do budowy tożsamości regionalnej.

Instrumentami najbardziej charakterystycznymi dla pasterskiej kultury Karpat są trombity i rogi z rodziny aerofonów. Choć granica pomiędzy trombitą, a rogiem jest mało wyraźna i w praktyce dopiero właściwości brzmieniowe pozwalają na precyzyjne zweryfikować dany instrument, to właśnie one są charakterystyczne dla karpackiej kultury pasterskiej. Pełniły funkcję sygnalizacyjną i informacyjną, jako że dawały możliwość porozumiewania się na znaczące odległości. Funkcjonowały „na sałaszach”, poczynając od wiosennego wyjścia na hale, aż do późnej jesieni, do tzw. redyku jesiennego. Czas wolny podczas wypasu wypełniony był muzyką prostych instrumentów, tj. fujarki. Szczególnym instrumentem, należącym do grupy aerofonów, jest trombita szeroko rozpowszechniona na terenie Karpat. Trombita stanowiła podstawowy element wyposażenia szałasów (kolib), stanowiła ono narzędzie muzyczne do porozumiewania się pomiędzy jedną a drugą kolibą. W Beskidzie Śląskim znana była pod nazwą trąba owczarska, trąba sałasznikowa. Nieodłącznym elementem wyposażenia „na sałaszu” był naturalny róg, długości do 1 metra. Instrumenty wykonywane były z rogów bawołów rasy węgierskiej, które występowały w Beskidach jako zwierzęta pociągowe. Naturalne rogi zastąpiono z czasem drewnianym instrumentem. Szczególne egzemplarze różnią się kształtem, posiadają bowiem charakterystyczne dla rogu zakrzywienie. Budowę trombity rozpoczynamy od ścięcia odpowiednio długiego drzewa świerkowego. Ścięte drewno przecinamy na ćwiartki, tak aby pozbyć się rdzenia, który przeszkadzałby w procesie schnięcia, narażając materiał na pęknięcia. Materiał powinien być wysuszony i sezonowany. Jest to warunek niezbędny przy budowie instrumentu. Sezonowanie jest procesem podczas którego stabilizuje się wewnętrzna struktura drewna i zanikają naprężenia, które mogłyby doprowadzić do pękania albo tzw. wypaczania lub skręcania wykonanego instrumentu. Tak przygotowany materiał do budowy trombity gwarantuje trwałość instrumentu. Nauka odbywa się metodą bezpośredniego przekazu mistrz-uczeń. Zainteresowanie młodego pokolenia tradycyjnymi technikami budowy instrumentów i upowszechnianie tej wiedzy stanowi istotny wkład w trwanie tradycji. W zajęciach wzięła udział grupa 10-osobowa, przede wszystkim młodzi mieszkańcy gminy Istebna, jak również osoby z Żor i Katowic zafascynowane tradycyjna muzyką Beskidu Śląskiego.

MATERIAŁY
❖ Trombita:
- Drewno świerkowe – długość 360 cm , średnica min 50cm,
- kora (łyko) z drzewa czereśniowego,
- róg krowi,
- drewno czarnego bzu do budowy ustnika
❖ Róg:
- drewno świerkowe: o odpowiednio wygiętym kształcie,
- korzeń świerkowy do budowy obrączek,
- drewno czarnego bzu do budowy ustnika.
❖ Fujarki/piszczałki:
- drewno z czarnego bzu,
- drewno z dzikiej róży,
- jesion.
 
Warsztaty zostały przygotowane przez partnera Projektu 6, tj. Stowarzyszenie Wspierania Inicjatyw Gospodarczych DELTA PARTNER. Zdjęcia wykonała: Ewa Cudzich.
««

Wyszukiwarka

ok

Realizowane projekty



 





 

 


 

Fb


realizacja: ideo
"Pro Carpathia" 35-064 Rzeszów, ul. Rynek 16/1 | 017 852-85-26 | od 8:00 do 16:00 |